De lastpost een veelstemmig verhaal Passie naar Matteus  
www.delastpost.nl
 
Go to the English part of this website

De lastpost

vuller
Blogjes & nieuws
Over deze passie 
Go to the English language pages The nuisance
Alle liederenNaar een submenu in deze website
In een notendop 
Auteurs 
Uitvoeringen:
- 2020: Dominicuskerk A'dam
- 2020: Erasmusgebouw
- 2019: Studentenkerk
- 2018: RU, "C"
- 2017: HAN, I/O-gebouw
- 2016: Huygensgebouw
- 2016: Ontmoetingskerk
- 2015: Erasmusgebouw
- 2014: Première
- meer ...
Documentaires
Publicaties
Projectkoor 
Project
Stichting
Steun de lastpost 
LastpostpostNaar een submenu in deze website 
PersinformatieNaar een submenu in deze website 
Contact & colofon 

 

 

 

 

 

Matteüs' verhaal in een notendop

 
Wat is een passie?
Een gezongen lijdensverhaal.
Ongeveer in het jaar 33 werd een bijzondere man, Jezus van Nazareth, veroordeeld en als opstandeling ter dood gebracht.
Hij had veel volgelingen, die naderhand zijn boodschap van naastenliefde - ook voor je vijand - verspreid hebben; zo is het Christendom ontstaan.
Om de eerste, zwaar vervolgde, christenen te steunen stelde een zekere Matteüs in het jaar 70-80 zijn versie van het verhaal van Jezus samen: het evangelie volgens Matteüs.
Het laatste deel daarvan behandelt onder meer het verraad, de veroordeling, het lijden en het sterven van Jezus.
Dit 'lijdensverhaal' wordt volgens een oude traditie gezongen in de week voor Pasen. Zo'n gezongen lijdensverhaal heet een passie.
De bekendste in de klassieke muziek is de 280 jaar oude Matthäus-Passion van Bach.
Veel mensen kennen het lijdensverhaal van de zeventigerjarenverfilming van de musical Jesus Christ Superstar of van het televisiespektakel The Passion.
   
 
Reflecties
In De lastpost wordt het verhaal afgewisseld door beschouwingen; gedichten over emoties die vandaag de dag even reëel zijn als ten tijde van het lijdensverhaal: geluk, toorn, overmoed, angst, verlatenheid, hoop, vertrouwen. Liesbeth Jansen schreef de teksten. Ze zijn op muziek gezet voor drie- tot vijfstemmig koor a capella en kunnen ook buiten de context van de passie goed afzonderlijk gezongen worden.
Nooit geweten
En de wereld die lag open
Wacht
Leegte van dagen
Maar in mijn hart

Jezus' intocht in Jeruzalem (Dansen van plezier)

Pelgrims trekken Jeruzalem binnen om daar het Joodse Paasfeest te vieren. Onder hen ook Jezus, gezeten op een ezel. Hij wordt toegejuicht door de stadsbewoners, die van hem verwachten dat hij de gehate Romeinen zal verjagen. Jezus gaat echter naar de tempel. De kinderen blijven hem volgen.

Discussie op het tempelplein (Pardon, jongeman)

Op het tempelplein jaagt Jezus alle handelaren weg en begint te profeteren over een nieuwe wereld die komen zal. Hij wordt daarop aangesproken door priesters en bijbelkenners. Jezus schoffeert hen door een verhaal te vertellen waarvan de boodschap maar al te duidelijk is. De omstanders reageren enthousiast, de priesters en bijbelkenners trekken zich terug.

Vergadering van de hogepriesters (Niet op het feest)

De hogepriesters besluiten dat Jezus een gevaar vormt en uit de weg geruimd moet worden. Tegelijk beseffen ze dat ze een opstand riskeren als ze hem openlijk arresteren.

Een vrouw zalft Jezus met kostbare olie (Die dag)

Jezus en zijn volgelingen zijn aan tafel en er komt een vrouw binnen die hem overgiet met bijzonder dure olie, om hem als het ware tot koning te zalven. De volgelingen mopperen over de verspilling van die dure olie, maar Jezus prijst haar omdat ze hem daarmee alvast gebalsemd heeft voor zijn dood...

Verraad van Judas (Wat komt hij doen?)

Op de vergadering van hogepriesters komt Judas, een van Jezus' vrienden, melden dat hij, voor dertig zilverstukken, wel wil vertellen waar Jezus onopvallend gearresteerd kan worden. Hij wordt meteen uitbetaald.

Jezus' laatste avondmaal

Op donderdagavond vieren Jezus en zijn vrienden Pesach, het Joodse paasfeest. Aan het begin zegt Jezus dat hij weet dat hij verraden wordt, en ook wie dat doen zal. Judas druipt beschaamd af. (Aan tafel)

Volgens het Pesach-ritueel stelt het jongste kind (of, zoals hier: de jongste leerling) vragen waarop de oudste (in dit geval: Jezus) antwoordt. Het gaat over de geschiedenis van het Joodse volk: de slavernij in Egypte, de uittocht door de zee, het samengaan tot één volk onder één God, telkens door allen bezegeld met een feestelijk dankliedje. (Anders dan anders, deel 1)

Na de vierde vraag zegt Jezus onverwacht dat dit paasmaal zijn laatste maaltijd zal zijn. Hij breekt het brood en schenkt de wijn, zeggende dat zijn lichaam ook zo gebroken en zijn bloed ook zo vergoten zal worden. Vervolgens deelt hij het uit en voegt eraan toe: zo geef ik mezelf en alles waarvoor ik geleefd heb aan jullie. Dan geeft hij de opdracht aan zijn volgelingen om dit ook zo te doen, en zo de vrijheid, het leven en de liefde te verspreiden. (Anders dan anders, deel 2)

Tenslotte zingen allen een uitbundige lofzang. (Van hand tot hand)

De olijfberg (de tuin van Getsemane)

Onderweg naar een overnachtingsplek zegt Jezus tegen zijn vrienden dat zij hem allemaal in de steek zullen laten. Ze reageren geschokt en ontkennen. Tegen Petrus zegt Jezus: nog voor de haan kraait, ben je weg. (Onderweg)

In de olijftuin vraagt Jezus aan zijn vrienden of ze met hem blijven waken. Hij zondert zich af en bidt wanhopig tot God. Drie keer komt hij terug bij zijn vrienden en telkens blijken ze in slaap gevallen. De laatste keer maant Jezus hen om op te staan om met hem zijn arrestatie tegemoet te treden. (Tussen de zwarte bomen)

Judas verschijnt met een knokploeg van de hogepriesters om Jezus te arresteren. Hij wijst Jezus aan door hem een kus te geven. Jezus noemt hem 'vriend'. Later zal Judas spijt krijgen van zijn daden en zich aan een boom verhangen. (Volgens afspraak).

Bij de hogepriesters

Jezus wordt verhoord door de hogepriesters, die besluiten dat hij ter dood moet worden gebracht. Petrus kijkt van een afstand toe en wordt door de omstanders herkend als vriend van Jezus, maar hij ontkent drie keer. Dan kraait de haan. (Die ken ik niet)

Veroordeling door Pilatus

Omdat de hogepriesters maar beperkte zeggenschap hebben, brengen ze Jezus naar de Romeinse gouverneur Pontius Pilatus. Die ziet niet veel kwaads in Jezus, maar wordt door de hogepriesters onder druk gezet. Hij bedenkt een list om Jezus alsnog vrij te kunnen laten door het volk te laten kiezen tussen Jezus en een beruchte vrijheidsstrijder. (Kiezen jullie maar, deel 1).

Pilatus wordt even afgeleid doordat zijn vrouw erop aandringt om Jezus met rust te laten. (Ik kreeg een droom).

Ondertussen beïnvloeden de hogepriesters het volk, dat daardoor de vrijlating van de vrijheidsstrijder en de kruisiging van Jezus eist. Pilatus wast zijn handen en veroordeelt Jezus tot geseling en kruisiging. (Kiezen jullie maar, deel 2)

Jezus wordt bespot, gegeseld, gekruisigd; en sterft.

In een ruw soldatenspel wordt Jezus uitgedost als koning en bespot. Vervolgens wordt hij half dood gegeseld (Zo doen we dat). Daarna moet Jezus zelf het kruis dragen naar de executieplaats; maar omdat hij dat niet meer kan wordt een voorbijganger daartoe gedwongen (Ik lijk wel gek).

Dan wordt Jezus uitgekleed en aan het kruis gespijkerd onder aanhoudende spot van omstanders van allerlei aard. Midden op de dag wordt het donker, de soldaten worden bang, maar de spot houdt aan, zelfs nadat Jezus luid roept "Mijn God, waarom verlaat je mij." Tenslotte sterft hij. (Geen woorden meer).

Na Jezus' dood

Er gebeuren vreemde dingen, waardoor de hogepriesters inzien dat de wereld voorgoed veranderd is. Ook de soldaten realiseren zich dat ze de zoon van God hebben terechtgesteld. De vele vrouwen die Jezus al die tijd verzorgd hebben, zien het van een afstand gebeuren. (Aan rafels).

Jezus' lichaam wordt in een graf gelegd, dat met een zware steen wordt gesloten en op verzoek van de hogepriesters wordt bewaakt. Alle hoop lijkt vervlogen, alles lijkt voor niets geweest. Is dit het einde van het verhaal? (Adieu).

Epiloog

Het is wel het einde van het lijdensverhaal, maar niet het het einde van het verhaal. Matteüs en de andere evangelisten beschrijven Jezus' opstanding uit de dood en zijn opdracht aan allen om zijn boodschap de wereld in te brengen; waar hij dan zelf bij zal zijn.

De lastpost eindigt met het gezongen gedicht Maar in mijn hart.

 
Zie Alle liederen voor een systematisch overzicht van De lastpost, inclusief hyperlinks naar de originele tekst van Matteüs in twee vertalingen.
Of begin te lezen en te luisteren bij Begin en volg vandaaraf de links naar telkens het volgende deel van De lastpost.
  bijgewerkt 1 maart 2017
© Willibrord Huisman,
Hendrik Jan Bosman,
Liesbeth Jansen,
2012-2020 en verder
Reacties? Vragen? Graag!
Deze website is permanent in ontwikkeling.